E-İRSALİYE

e-İrsaliye Nedir?

e-İrsaliye, Vergi Usul Kanunu’nda tanımlanan gerekliliklere uygun olarak oluşturulan ve geleneksel kâğıt irsaliyelerin yerine geçen elektronik sevk irsaliyeleridir. e-İrsaliye Uygulaması ise Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından belirlenen standartlara uygun olarak oluşturulan e-İrsaliyelerin ve yanıtların taraflar arasında güvenli bir şekilde iletilmesini sağlayan bir uygulamadır.

Kimler e-İrsaliye’ye Geçmek Zorundadır?

Türkiye’de e-İrsaliye kullanımı ile ilgili yasal zorunluluk 1 Temmuz 2020 tarihinde başlamıştır. Bir takvim yılı içindeki satış hasılatı tutarı 10 milyon TL aşan işletmeler için geçerlidir. Bu kriteri sağlayan işletmeler, 1 Temmuz 2024 yılında e-İrsaliye’ye geçmek zorundadır.

  • Özel Tüketim Vergisi Kanununa ekli (I) sayılı listedeki malların imali, ithali, teslimi vb. faaliyetleri nedeniyle EPDK’dan lisans (bayilik lisansı dahil) alan mükellefler.
  • Özel Tüketim Vergisi Kanununa ekli sayılı listedeki malların imal, inşa, ithalini ve ana bayi/distribütör şeklinde pazarlamasını gerçekleştiren mükellefler.
  • 4/6/1985 tarihli ve 3213 sayılı Maden Kanunu kapsamında düzenlenen işletme ruhsatı/sertifikası sahipleri ve işletme ruhsatı/sertifikası sahipleri ile yaptıkları sözleşmeye istinaden maden üretim faaliyetinde bulunan gerçek ve tüzel kişi mükellefler.
  • 4/4/2001 tarihli ve 4634 sayılı Şeker Kanunda yer verilen şekerin imalini gerçekleştiren mükellefler.
  • e-Fatura uygulamasına kayıtlı olan mükelleflerden demir ve çelik (GTİP 72) ile demir veya çelikten eşyaların (GTİP 73) imali, ithali veya ihracı faaliyetinde bulunan mükellefler.
  • Tarım ve Orman Bakanlığınca gübre üretim ve tüketiminin kayıt altına alınmasına yönelik oluşturulan Gübre Takip Sistemi’ne kayıtlı kullanıcılar.
  • e-Fatura uygulamasına kayıtlı olan ve 2023 yılı hesap dönemleri brüt satış hasılatı (veya satışları ile gayrisafi iş hasılatı) 10 Milyon TL ve üzeri olan mükellefler.
  • 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun hükümlerine göre komisyoncu veya tüccar olarak sebze ve meyve ticaretiyle iştigal eden mükellefler.
  • Başkanlık, yapılan analiz veya inceleme çalışmaları neticesinde riskli ya da vergiye uyum düzeyi düşük olduğu tespit edilen mükellefleri veya mükellef gruplarını, faaliyet, sektör ve ciro tutarına bağlı olmaksızın, yazılı bildirim yapmak ve geçiş hazırlıkları için en az 3 ay süre vermek suretiyle e-İrsaliye uygulamasına geçme zorunluluğu getirmeye yetkilidir.

Yazılı bir bildirimle bilgilendirilen mükellefler, belirtilen süre içinde e-İrsaliye uygulamasına katılmak zorundadır. Aynı şekilde, yazılı bildirim alan mükellefler, belirtilen süre içinde e-İrsaliye uygulamasına dahil olmalı ve tüm müşterilerine e-İrsaliye düzenlemelidir. Bu gerekliliğe uymayan mükellefler için ilgili yasal hükümler uygulanır.

e-İrsaliye Nasıl Gönderilir ve Alınır?

E-irsaliye, Gelir İdaresi Başkanlığı’nın (GİB) belirlediği entegratör firmalar aracılığıyla gönderilir ve alınır. Entegratör firmalar, mükelleflerin e-irsaliye işlemlerini yürütebilmeleri için gereken teknik altyapıyı sağlar.

Gönderim adımları genellikle şunları içerir:

  • Entegratör firması üzerinden e-irsaliyenin oluşturulması.
  • Alıcıya elektronik olarak gönderilmesi.

Alma işlemi ise genellikle şu şekilde gerçekleşir:

  • Entegratör firması üzerinden e-irsaliyenin alınması.
  • Elektronik ortamda saklanması veya gerektiğinde çıktısının alınması.

e-İrsaliye Kimlere Düzenlenir?

E-irsaliye, genellikle malın sevkiyatı sırasında kullanılan bir elektronik belgedir ve malın hareketini takip etmek amacıyla düzenlenir. Bu belge, genellikle malı fiziksel olarak taşıyan veya lojistik hizmetleri sağlayan firmalara (taşıyıcılara), malın teslim edileceği alıcıya ve tedarik zinciri içinde yer alan diğer ilgili işletmelere düzenlenir. E-irsaliye, malın gönderildiği kişi veya kuruluşa yönelik olup, sevkiyat sürecini belgeleyerek ticari işlemlerde malın teslimatını kanıtlar ve işlemleri yasal olarak belgelendirir.

E-irsaliye, malın sevki sırasında düzenlenen ve kağıt irsaliye ile aynı hukuki niteliklere sahip olan elektronik bir belgedir. E-irsaliye, işletmelerin sevk süreçlerini dijitalleştirmesini ve hızlandırmasını sağlar.

E-İrsaliyenin Temel Özellikleri:

  • Elektronik Ortam: E-irsaliyeler, kağıt yerine elektronik ortamda oluşturulur, gönderilir ve saklanır.
  • Hukuki Geçerlilik: Vergi Usul Kanunu’na göre, e-irsaliyeler kağıt irsaliyelerle aynı hukuki geçerliliğe sahiptir.
  • Güvenlik: E-irsaliyeler, elektronik imza veya mali mühür ile imzalanarak güvenliği sağlanır.
  • Standart Format: E-irsaliyeler, Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) tarafından belirlenen standart formatta (UBL-TR) oluşturulur.

E-İrsaliyenin Avantajları:

  • Maliyet Tasarrufu: Kağıt, baskı, postalama ve arşivleme maliyetlerini azaltır.
  • Zaman Tasarrufu: İrsaliye oluşturma, gönderme ve arşivleme süreçlerini hızlandırır.
  • Çevre Dostu: Kağıt kullanımını azaltarak çevreye katkıda bulunur.
  • Arşivleme Kolaylığı: Elektronik ortamda kolayca arşivlenebilir ve erişilebilir.
  • Hata Azalması: Manuel işlemleri azaltarak hataları en aza indirir.
  • Hızlı Erişim: İrsaliyelere elektronik ortamda hızlı ve kolay bir şekilde erişilebilir.
  • Lojistik Süreçlerde İyileşme: Anlık veri paylaşımı ile lojistik süreçlerin takibi ve yönetimi kolaylaşır.

E-İrsaliyeye Geçiş:

  • E-irsaliye uygulamasına geçmek için öncelikle e-fatura kullanıcısı olmak gerekmektedir.
  • E-irsaliyeye geçiş zorunluluğu, Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından belirlenen ciro ve sektör kriterlerine göre değişmektedir.
  • E-irsaliyeye geçmek isteyen mükellefler, GİB’in e-irsaliye portalı veya özel entegratörler aracılığıyla sisteme dahil olabilirler.
  • E-irsaliyeye geçiş için, mali mühür veya elektronik imza sahibi olmak gerekmektedir.

E-İrsaliyenin Kapsamı:

  • E-irsaliye, sevk irsaliyesini kapsar.
  • E-irsaliye, malın fiili sevkinden önce düzenlenmelidir.
  • E-irsaliye üzerinde, irsaliyenin düzenlenme tarihine ilave olarak malın fiili sevk tarihi de gösterilmelidir.
  • E-irsaliye üzerinde taşımayı yapan aracın plaka bilgisinin ve şoförün kimlik bilgilerinin de yer alması zorunludur.

E-irsaliye, işletmelerin sevk süreçlerini daha verimli, güvenli ve çevre dostu hale getiren önemli bir uygulamadır.

e-İrsaliyenin Özellikleri Nelerdir?

  • e-İrsaliye, kağıt irsaliye ile aynı özelliklere sahiptir.
  • e-İrsaliye 10 yıl süreyle dijital ortamda saklanır.
  • İstediğiniz zaman geriye dönük e-İrsaliye’lerinize erişebilirsiniz.
  • e-İrsaliyelerinizi dijital ortama taşıyarak, kayıtlarınızın güvenliğini sağlarsınız.
  • e-İrsaliye ile alıcıya anında bilgi ulaşırken kabul, red, iade süreçlerinde hızlı mutabakat sağlanır.
  • Elektronik ortamda iletilen e-İrsaliye sayesinde yolda kaybolma riski yaşamazsınız.
  • Kağıt kullanımını ortadan kaldıran e-İrsaliye ile her yıl yüzbinlerce ağacı kurtarırsınız.